Cumartesi, Şubat 24, 2024
Ana SayfaSağlıkPaleo Diyeti: Sağlığa fayda sağladığına dair herhangi bir kanıt var mı?

Son Yazılar

Paleo Diyeti: Sağlığa fayda sağladığına dair herhangi bir kanıt var mı?

Hayatınızın bazı zamanlarında diyet yapıyor olabilirsiniz, peki Paleo Diyeti ile ilgili neler biliyorsunuz, işte merak edilen diyet listesi.

En popüler diyetlerden biri olmasına rağmen, tüm sağlık uzmanları ve araştırmacılar paleo diyeti hakkında pek de iyi şeyler söylememekteler. Bu yeme düzeninin, belirli besin gruplarını içermediği için sağlığı olumsuz etkileyebileceğine inanıyorlar. Peki kilo vermek ya da sağlıklı beslenmek amacıyla yapılan paleo diyeti nedir, sağlığa faydalı mı ve potansiyel riskleri nelerdir, işte merak edilen tüm soruların cevapları yazımızda.

Genel sağlığı iyileştirmenin bir yolu olarak belirli yeme alışkanlıklarının teşvik edilmesi çok yaygındır. Son yıllarda, Paleolitik diyet olarak da bilinen bir beslenme modeli, sağlık ve zindelik dünyasını kasıp kavurdu.

Paleo diyetinin popülaritesine rağmen, birçok araştırmacı ve sağlık uzmanı, genel sağlığa fayda sağlamak için mutlaka en iyi diyet olmadığını savunuyor. Aslında, bazıları bunun zararlı olabileceğine bile inanıyor.

Doğru beslenme kapsamında, potansiyel sağlık yararlarını ortaya çıkarmak için paleo diyeti hakkında yapılan araştırmaları biraz daha derinlemesine inceliyoruz. Ayrıca uygulamanın ardından gelebilecek riskleri de tartışıyoruz.

Paleo diyeti nedir?

paleo diyeti nedir

Taş devri diyeti veya mağara adamı diyeti olarak da bilinen paleo diyeti, avcı-toplayıcıların binlerce yıl önce yediklerini yansıtmayı amaçlayan bir beslenme şeklidir.

Uygulayan insanlar çok miktarda et, meyve, sebze, kuruyemiş ve tohum yerler ancak baklagiller, süt ürünleri ve tahılları daha az tüketirler.

Bu beslenme şeklini uygulayan bir kişinin sıklıkla tüketeceği yiyecek ve içecekler şunlardır:

  • otla beslenen hayvanlardan elde edilen et
  • balık
  • yumurta
  • su
  • bitki çayı
  • meyve
  • otlar ve baharatlar
  • fındık
  • tohumlar
  • ceviz veya zeytinyağı gibi sağlıklı yağlar

Paleo diyeti uygulayan bir kişinin yememesi gereken yiyecekler şunları içerir:

  • süt Ürünleri
  • işlenmiş şeker
  • tuz
  • fasulye, yer fıstığı ve bezelye içeren baklagiller
  • yapay maddeler
  • işlenmiş gıdalar
  • alkolsüz içecekler
  • pirinç, buğday ve yulaf dahil olmak üzere tahıllar
  • patates

Paleo diyetiyle ilgili en yaygın yanılgılardan biri, atalarımızın öncelikle et temelli bir diyetle hayatta kalmasıdır.

Paleolitik çağ hakkında daha fazla şey öğrendikçe, o devirde yaşayanların bitki bazlı bir beslenme alışkanlıklarının olduğunu ve yediklerinin sadece %3’ünün hayvan bazlı gıdalardan geldiğini görebilirsiniz.

Paleo diyeti hakkında iddia edilen faydalar nelerdir?

paleo diyeti nedir

Bunu uygulayanlar, avcı-toplayıcı tarzı bir diyetten tarımsal bir diyete geçişin, kalp hastalığı, obezite ve diyabet dahil olmak üzere dünya çapında kronik hastalıkların prevalansını artırdığına inanıyor.

Şu anda tükettiğimiz tüm besinlerin işlenmiş, GDO’lu olduğu ile ilgili bir çok habere şahit olmuşsunuzdur. Sonuç olarak, atalarımıza benzer bir diyet uygulayarak genel sağlığımızın iyileşeceğini düşünmek çok da anlamsız olmayacaktır.

Bir paleo diyetinin iddia edilen faydaları şunları içerir:

  • kolesterol dengesi
  • kan basıncı dengesi
  • glisemik kontrol
  • azaltılmış bel çevresi ve kilo kaybı
  • tokluk hissi
  • bağırsak sağlığı
  • daha uzun bir ömür

İşlenmiş, sodyum açısından zengin gıdalar açısından zengin bir Batı diyetinden paleo diyetine geçiş, şüphesiz genel sağlığa fayda sağlayabilecek daha fazla taze meyve ve sebzenin dahil edilmesine yol açacaktır.

Birçok kişi ayrıca bağışıklık güçlenmesi, odaklanma ve daha sağlıklı uyku deneyimi yaşadıklarını da iddia etmekteler. Ayrıca, bu diyeti uygulayanlar fazla kilolarını hızlı şekilde verdiklerini de paylaşmaktalar.

Paleo diyeti sağlıklı olma potansiyeline sahip olsa da, sağlığa faydalarını görmek için tahılları, baklagilleri ve süt ürünlerini kısıtlamak gerekli mi? Paleo diyeti sağlıklı mı?

Paleo diyetinin bilimsel olarak nasıl olduğuna isterseniz göz atalım:

Paleo diyetinin yan etkileri var mı?

Bilim ve araştırmadaki birçok gelişme, paleo diyetinin sağlık uzmanlarının rutin olarak önerdiği bir diyet haline gelip gelmemesi gerektiğini belirlemek için paleo diyetinin potansiyel faydalarını daha fazla keşfetmemize izin verdi.

2015 yılında yapılan bir inceleme, metabolik sendromun beş bileşeninden bir veya daha fazlasına sahip 159 katılımcıyla yapılan dört rastgele deneye göz atmakta fayda var.

Araştırmacılar, Paleolitik beslenmenin, kontrollü diyete kıyasla aşağıdaki alanlarda daha önemli kısa vadeli gelişmelere yol açtığını buldu:

  • bel çevresi
  • trigliserit seviyeleri
  • tansiyon
  • yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL) veya “iyi” kolesterol seviyeleri
  • kan şekeri dengesi

Nutrition Journal’da yayınlanan bir araştırma, Paleolitik diyet ile kronik hastalıkların önlenmesi ve kontrolü ve antropometrik ölçümler arasında bir ilişki kurmak için birkaç rastgele deneyin kontrolü değerlendirildi.

Çalışma, Paleo diyet uygulayanlarda, diğer yaygın olarak önerilen diyetleri uygulayanları kıyasla, ortalama 3.52 kilogram kilo kaybı ve bel çevresi ve vücut kitle indeksinde (BMI) azalma gerçekleştiğini ortaya çıkardı.

Bu çalışmanın arkasındaki araştırmacılar, aşırı vücut ağırlığına sahip olmak, gelişimleri için ana risk faktörlerinden biri olduğundan, paleo diyetinin kronik hastalık riskini azaltabileceğini öne sürüyorlar.

Paleo en iyi diyet yöntemi mi?

Journal of Nutrition’da yayınlanan bir çalışma, Paleolitik diyet ve Akdeniz diyetinin tüm nedenlere ve nedene özgü ölüm oranlarıyla olan ilişkilerini araştırmayı amaçladı.

Çalışma, paleo veya Akdeniz diyeti uygulayanların tüm nedenlere bağlı ölümleri azalttığını, oksidatif stresi azalttığını ve kalp hastalığı ve kanserden ölüm oranını azalttığını buldu.

2020’den bir meta-analiz, paleo diyetini Akdeniz diyeti, diyabet diyeti ve Hollanda Sağlık Konseyi’nin önerdiği başka bir diyetle karşılaştırmak için dört çalışmayı gözden geçirdi. Araştırmacılar, bu diyetlerin, glukoz metabolizması değişen bireylerde glukoz ve insülin homeostazı üzerindeki etkilerini incelediler.

Paleo diyetini takip edenlerin, diğer diyet türlerini takip edenlerle karşılaştırıldığında, açlık glikozu, insülin seviyeleri veya HbA1c seviyelerinde önemli bir iyileşme yaşamadıklarını bulmuşlardır. Çalışma yazarları, glikoz metabolizması değişmiş kişilerde paleo diyetinin diğer besleyici diyetlerden üstün olmadığı sonucuna varmıştır.

Ek olarak, Ocak 2020’de Nutrition dergisinde yer alan bir araştırma, paleo diyeti ve aralıklı oruç da dahil olmak üzere farklı diyetlerin etkinliğini inceledi.

Yazarları, bugüne kadar tüm bireylerde kilo kaybını etkili bir şekilde destekleyebilecek belirli bir diyet olmadığını ortaya çıkardı.

Paleo diyeti uygulamanın zararları

Belirli gıda gruplarını kesmek bazı sağlık göstergelerini iyileştirebilir ve kilo kaybına yol açabilir, ancak aynı zamanda besin eksikliklerine neden olabilir ve uzun vadeli sağlık sonuçları riskini artırabilir.

Örneğin, bu diyet, kemik sağlığı için gerekli iki besin maddesi olan kalsiyum ve D vitamini bakımından yüksek olan süt ürünlerini kısıtlar. Bu besinlerdeki bir eksiklik, insan sağlığında ciddi sorunlara neden olabilir.

Bu diyet ayrıca fasulye ve baklagilleri de keser. Fasulye, mükemmel bir mineral, lif ve bitki bazlı protein kaynağıdır. Ayrıca kolesterolü düşürmeye ve yemekten sonra tokluk hissini artırmaya yardımcı olabilirler.

Dahası, paleo diyetini uygulayan birçok insan, bunun bağırsak sağlığını desteklediğini iddia ediyor, ancak yeni araştırmalar aksini söylüyor.

Bazı araştırmalar, paleo diyetini uygulayanların farklı bağırsak mikrobiyotasına ve kardiyovasküler hastalığa bağlı bir bileşik olan daha yüksek trimetilamin N-oksit (TMAO) seviyelerine sahip olduğunu göstermektedir.

Bu araştırma, kardiyovasküler fonksiyonu ve bağırsak sağlığını korumak için lif ve kepekli tahıllarda yüksek gıdaların dahil edilmesiyle ilgili mevcut diyet önerilerini pekiştiriyor.

Paleo diyetine modern bir yaklaşım benimseyenler, bunu genellikle eti fazla yemek için bir bahane olarak kullanırlar. Her gün önerilen et porsiyonundan, özellikle kırmızı etten fazlasını yemek, kronik hastalığa yol açabilir.

Herhangi bir hayvan kaynağından aşırı protein alımı, vücudun insülin benzeri büyüme faktörü 1 (IGF-1) üretimini artırır. Yükseltilmiş IGF-1 seviyeleri ve yüksek protein alımı, kanser, diyabet ve genel ölüm riskinin artmasına neden olabilir.

Paleo diyeti ayrıca tipik olarak doymuş yağda çok yüksektir. Amerikan Kalp Derneği’ne (AHA) göre, bir kişi yüksek kolesterol ve kalp hastalığından kaçınmak için doymuş yağ alımını günde en fazla 13 gramla sınırlamalıdır. Aşırı kırmızı et yemek de böbrek hasarına neden olabilir.

Bir kişi her hafta maksimum 350-500 gram kırmızı et yemeyi hedeflemelidir. Mevcut kalp rahatsızlığı olanlar kırmızı et tüketimini bu miktarın altında sınırlandırmalıdır.

Avustralya Aile Hekimliği’ndeki bir makaleye göre, paleo diyeti gereğinden fazla abartılıyor ve yeterince araştırılmıyor. Yazar, bu diyet düzeninin yararlarını ve risklerini tartmaya devam etmek için daha uzun vadeli çalışmalar için çağrıda bulunuyor.

Bununla birlikte, paleo yeme düzenine uzun vadede tam olarak uymak zor olabilir ve bu da daha kesin öneriler oluşturmayı zorlaştırabilir.

Özet

Bir kişinin belirli bir besin grubunu kısıtlamasını gerektiren bir sağlık durumu yoksa, paleo diyetinin Akdeniz diyeti gibi diğer iyi bilinen diyetlerden daha üstün olduğunu gösteren hiçbir bilimsel kanıt yoktur.

Meyveler, sebzeler, yağsız proteinler ve tam tahıllar açısından zengin diyetler daha fazla çeşitliliğe izin verir, daha sürdürülebilirdir ve sağlık yararları sağladığı bilimsel olarak kanıtlanmıştır.

Paleo diyetinde izin verilen besinlerden gerekli tüm besin maddelerini almak mümkündür ancak bu zorlayıcı olabilir. Örneğin, insanların koyu yeşil, yapraklı sebzeler gibi süt ürünü olmayan kaynaklardan kalsiyum almaya odaklanması gerekecektir.

Diyetini değiştirmeyi düşünen herkes, önceden bir doktor veya diyetisyenle konuşmalıdır.


Takiye.com’u twitter ve google haberler üzerinden abone olarak takip edebilirsiniz.

Sağlık kategorimizdeki yazılarımıza ulaşmak için buraya tıklayınız.

1 Yorum

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Latest Posts

-REKLAM-

Bunları Kaçırmayın!