Perşembe, Haziran 20, 2024
Ana SayfaTeknolojiÖnbellek (Cache) ve Çerezler (Cookies) Arasındaki Fark Nedir?

Son Yazılar

Önbellek (Cache) ve Çerezler (Cookies) Arasındaki Fark Nedir?

Cache (Önbellek) ve Cookies (Çerezler) sık sık duyduğumuz terimlerdir ama arasındaki fark nedir biliyor musunuz? Aralarındaki farkları merak ediyorsanız, yazımızı okumaya devam edin.

“Önbellek” ve “çerezler” terimleriyle karşılaştınız mı? Web tarayıcınızda, akıllı telefonunuzda veya bilgisayar sisteminizde her zaman var olan ifadelerdir. Siz de önbellek ve çerezler arasındaki fark nedir merak ediyorsanız, yazımızı okumaya devam edin.

Önbellek ve çerez bilgileri, deneyiminizi basitleştirmek için bilgileri kaydeder, ancak bunlar farklıdır. Öyleyse, önbellek ve çerezler arasındaki fark nedir, ne işe yararlar?

önbellek ve çerezler arasındaki fark

Bu yazımızda önbellek (cache) ile çerezler (cookies) arasındaki farkı ele alacağız. İnternet dünyasında bu iki terim oldukça yaygın kullanılıyor ancak pek çok kişi ne anlama geldiklerini tam olarak bilmeyebiliyor. Bu nedenle, bugünkü yazımızda sizlere açıklayıcı bir rehber sunarak, önbellek ve çerezlerin nasıl çalıştığını ve aralarındaki temel farkları öğreneceksiniz. Hazırsanız başlayalım!

Önbellek (Cache) Nedir?

Önbellek, internet tarayıcılarının sık ziyaret edilen web sitelerinin bazı parçalarını kaydederek daha hızlı bir şekilde erişebilmelerini sağlayan bir teknolojidir. Bu sayede, bir kullanıcı aynı siteyi tekrar ziyaret ettiğinde belirli veriler yeniden yüklenmez ve sayfa açılırken daha az zaman harcanır.

Tarayıcınız önbelleği aktif olduğunda, sizin için önemli olan bilgileri barındıran küçük dosyalar indirilip geçici olarak saklanır. Böylece, internet bağlantısı olmadığında bile önceden görüntülediğiniz içerikleri görebilirsiniz.

Önbellekleme işlemi değişkenlik göstermekle birlikte genellikle otomatik olarak gerçekleştirilir. Ancak bazen tarayıcınızda bulunan verilerin güncellenmesi gerektiğinde manuel olarak da yapabilirsiniz.

Özetle, önbellek teknolojisi web gezintisini hızlandırarak zamandan tasarruf sağlayan çok faydalı bir araçtır.

Çerezler (Cookies) Nedir?

Çerezler, bir web sitesi ziyaret edildiğinde tarayıcıya kaydedilen küçük metin dosyalarıdır. Bu dosyaların amacı, kullanıcının web sitesine sonraki ziyaretlerinde önceki tercihleri hatırlamasını sağlamaktır.

Çerezler genellikle kullanıcı adları, şifreler ve diğer önemli bilgiler gibi kişisel verileri depolamak için de kullanılır. Ancak çoğu zaman reklamlar hedeflenirken veya pazarlama amaçlı veri toplarken de kullanılabilir.

Web sitelerinin çoğu, üretici firmanın ismini taşıyan çerezleri kullansa da; bazı durumlarda farklı sitelerden gelen üçüncü taraf çerezleri bile kaydedebilir. Örneğin bir haber sitesinden Facebook’a yönlendirilen bir bağlantı üzerinden girilirse Facebook’un konum belirleyicisi tarafından oluşturulan çerezi almak mümkündür.

Çerez ayarlarınızdan bu takibi iptal etmek ya da engellemek mümkündür ancak bunun yanında bazı web sitelerinin doğru çalışması için bu tür verilerin depolanması gereklidir. Bu nedenle tarayıcınızda herhangi bir çerezi silmeniz tavsiye edilmemektedir.

Önbellek ve Çerezlerin Amacı Nedir?

Önbellek ve çerezler arasındaki fark nedir henüz aklınıza oturtamadıysanız biraz daha detay verelim.

Önbellekler, uygulamaların ve web sitelerinin yükleme hızını artırmak için sık erişilen veya yakın zamanda kullanılan resimleri, komut dosyalarını ve diğer sayfa kaynaklarını geçici olarak depolar. Bu depolama, daha hızlı veri alımını teşvik eder ve kullanıcı deneyimini, performans optimizasyonunu, veri iletimini ve gecikmeyi azaltmayı geliştirir.

Veriler zaten cihazınızda depolandığından, önbellekler birincil kaynağından sık sık veri isteme ihtiyacını azaltır. Bu şekilde, uygulamaları veya web sitelerini tekrar ziyaret ettiğinizde kaldığınız yerden devam edebilir ve tarama deneyimini daha hızlı hale getirebilirsiniz.

Bu arada çerezler, çevrimiçi deneyiminizi basitleştirmek için kullanıcıya özel bilgileri ve tercihleri saklar. Bir web sitesini ilk kez ziyaret ettiğinizde muhtemelen çerezleri kabul etmeniz veya reddetmeniz istenecektir.

Kabul ederseniz, web sitesi ziyaretinizle ilgili bilgileri içeren bir dosya oluşturacak ve bunu işlenmek ve saklanmak üzere tarayıcınıza gönderecektir. Tarayıcınız, aşağıdaki şekillerde size yardımcı olmak için tekrar ziyaret ettiğinizde çerezleri alır ve web sitelerine gönderir:

  • Bir göz atma oturumunu devam ettirebilmeniz için kimliğinizin doğrulanması
  • Web sitelerinin tercihlerinizi hatırlayabilmesi ve size kişiselleştirilmiş deneyimler sunabilmesi için web sitelerindeki etkinliklerinizi izleme
  • Tekrar ziyaret ettiğinizde kolayca tanınmanız için ziyaret ettiğiniz web sitelerinin kayıtlarını tutmak
  • Belirli bir web sitesinde tarama oturumuna devam edebilmeniz için web siteleri için ayarlarınız, oturum açma durumunuz, konumunuz ve tercih ettiğiniz dil gibi verileri depolama

Önbellek ve Çerezlerin Bileşimi

Önbellek üç ana öğeden oluşur:

  • Önbellekte depolanan verileri izleyen bir dizin deposu
  • Gerçek verilerin saklandığı bir veri bölümü
  • Verilere ne sıklıkta erişildiğini izleyen durum bilgisi

Bu öğeler, komut dosyaları, resimler ve metinler gibi web sayfası öğelerinizi, uygulama verilerinizi ve sistem dosyaları sayfa kaynaklarınızı depolar ve yönetir. Sık kullanılan bilgilere veya talimatlara verimli erişim sağlayarak performansı artırmak için birlikte çalışırlar.

Öte yandan çerezler, bir web sitesiyle etkileşimler sırasında elde edilen kullanıcıyla ilgili bilgileri ve tercihleri temsil eden anahtar/değer çiftlerini içeren küçük metin dosyalarından oluşur. Bu dosyalar, tarama davranışınızı tanımlayan kalıpları içerir.

Bu arada, geniş bir çerez bilgisi sınıflandırması yoktur. Ancak, oturum, zombi ve güvenli tanımlama bilgileri dahil olmak üzere bilmeniz gereken yedi tür tarayıcı tanımlama bilgisi vardır.

Önbellek ve Çerez Bilgileri: Nasıl Çalışırlar?

Önbellek ve çerezlerin nasıl çalıştığını anlamak için bir senaryo:

Aklınızda yeni bir spor ayakkabı olduğunu hayal edin. Belirli bir çift ayakkabının bulunabileceği web sitesini ziyaret edersiniz. Satın alsanız da almasanız da, benzer başka bir web sitesini yeniden ziyaret ettiğinizde muhtemelen ayakkabıyla ilgili reklamlar göreceksiniz. Bu şaşırtıcı görünebilir, ancak şaşıracak bir şey yok.

Çerezleriniz, tercihlerinizi ve seçimlerinizi, yani çevrimiçi olarak aradığınız ürünleri içerir. Web siteleri çerezler oluşturur ve tekrar ziyaret ettiğinizde bunları tarayıcınızla paylaşır.

Google Adsense gibi reklam ağları da kendi ağlarındaki web sitelerine çerez içeren komut dosyaları ekler. Reklam ağları, bu çerezlerle, gösterilecek en iyi reklamı belirlemek için web sitesini ziyaret eden kullanıcıları izleyebilir.

Yani, ziyaret ettiğiniz birinci ve ikinci web sitesi Google Adsense ağındaysa, Google zaten ilk siteye eklenen çerezlerden tercihlerinizi öğrendiği için ayakkabı önerecektir.

Bu arada, ilk web sitesini tekrar ziyaret ederseniz, daha hızlı yüklenir çünkü ilk ziyaretiniz sırasında önbelleğiniz web sitesi bilgilerinin parçalarını (resimler, metinler ve diğerleri) cihazınızda saklar.

Önbellek ve Çerezler Bilgisayarda Ne Kadar Kalır?

Hem önbelleklerin hem de çerezlerin süresi dolabilir. Ancak önbellek süresi, önbellek mekanizmasına bağlıdır, web siteleri çerezler için son kullanma tarihlerini belirler.

Önbelleklerin, belirli olaylara dayalı olarak farklı zamana dayalı sona erme süreleri veya önbellek geçersiz kılma işlemleri vardır. Örneğin, bir önbelleğin süresi 48 saat sonra veya bir uygulamadan veya web sitesinden çıkış yaptığınızda sona erecek şekilde ayarlanmış olabilir.

Çerezlerin oturuma dayalı veya belirli son kullanma tarihleri vardır. Oturuma dayalı tanımlama bilgileri, tarayıcı kapatıldığı anda sona erer, kalıcı tanımlama bilgileri ise zamana dayalıdır, bu da daha uzun tarihler anlamına gelir.

Bununla birlikte, çerezleri ve önbellekleri tarayıcınız ve uygulama ayarlarınız aracılığıyla kontrol edebilirsiniz. Bu, çerezleri ve önbellekleri manuel olarak silebileceğiniz veya çerezlerin otomatik olarak silineceği bir süre ayarlayabileceğiniz anlamına gelir.

Önbellek ve Çerezler Bilgisayarda Ne Kadar Yer Kaplar?

Tipik olarak, web tarayıcınızdaki veya cihaz belleğinizdeki önbelleklerin depolama boyutu, tarayıcınız, uygulamanız veya işletim sisteminiz tarafından uygulanan önbellek ayarlarıyla birlikte resimlerin, stil sayfalarının ve diğer sayfa kaynaklarının boyutuna bağlıdır.

Bununla birlikte, önbelleklerin genellikle belirli bir depolama boyutu vardır ve depolama alanı tükendiğinde, yeni verilere yer açmak için daha eski veya daha seyrek erişilen veriler silinir.

Öte yandan çerezler, web tarayıcınızda saklanan nispeten küçük metin dosyalarıdır. Minimum depolama alanı kullanırlar, ancak bir kullanıcı çerezleri kullanarak birden fazla siteyi ziyaret ederse zaman içinde birikebilir.

Bir web çerezinin en yaygın boyutu 4.093 bayttır. Ancak, web sitelerinde birden çok tanımlama bilgisi olabilir ve bu da web tarayıcınızda daha fazla yer kaplar. Ama diskinizi dolduracak kadar büyük bir boyuta ulaşmazlar.

Önbellek ve Tanımlama Bilgileri: Gizlilik Riski

Önbellek, verileri çoğunlukla cihazınızda veya önceden belirlenmiş kullanıcılara sahip bir cihazda depoladığından, genellikle önemli gizlilik endişeleri yaratmaz. Ancak, takip edemediğiniz birkaç kişinin cihazınıza erişimi varsa, önbelleğinizi düzenli olarak temizlemelisiniz.

Öte yandan, çerezler, izleme ve veri toplama uygulamaları nedeniyle sıklıkla gizlilik endişelerini gündeme getirir. Çerezler, web siteleri genelinde tercihlerinizi ve alışkanlıklarınızı takip eder, böylece kötü niyetli aktörlerin elinde zararlı olabilir. Örneğin, kötü kişiler hassas verilere erişmek için çerezinizi ele geçirebilir.

Önbellek ve Çerezler Arasındaki Fark Nedir?

Önbellek (cache) ve çerezler (cookies), internet kullanımında sıkça karşılaşılan terimlerdir. Her ikisi de web tarayıcılarının verileri depolama şekilleridir ancak farklı amaçlara hizmet ederler.

Önbellek, ziyaret ettiğiniz bir web sitesindeki sayfaların ve içeriğin kopyalarını geçici olarak saklama yöntemidir. Bu sayede aynı siteye tekrar girdiğinizde, sayfanın açılma süresi daha hızlıdır çünkü bazı veriler yerel diskte saklandığı için yeniden yüklenmesine gerek yoktur.

Çerezler ise kişisel bilgilerinizi takip etmek veya depolamak amacıyla kullanılır. Örneğin, bir e-ticaret sitesine üye olduğunuzda ya da alışveriş sepetinde ürün eklediğinizde, sitenin çerezi sizin sepete ekledikleri bilgisini hatırlar ve sonraki ziyaretlerinizde bu bilgiyi diğer sitelere girdiğinizde size sunar.

Özetle önbellek tarayıcınıza bağımlıyken; çerezler belirli bir internet adresinin sizden aldığı izindir ve depolanır. Her iki teknoloji de internet deneyiminizi iyileştirmeyi amaçlamaktadır ancak farklı işlevlere sahiptirler.

Bir web sitesini tekrar ziyaret ettiğinizde, web sitesinin size kişiselleştirilmiş bir deneyim sunabilmesi için tarayıcınız bu dosyaları sunar.

Ayrıca, önbellekler özel veya paylaşımlı olabilir. Bir önbellek özel olduğunda cihazınızda depolanır. Özel önbelleklere tarayıcı önbellekleri de denebilir. Paylaşılan veya proxy önbellekler, verileri cihazınız yerine ara sunucularda depolar, çünkü birden çok ziyaretçi önbelleğe alınan verileri kullanır.

Ancak, web tanımlama bilgileri üzerinde daha fazla kontrol sahibi olmanıza yardımcı olmak için gizlilik odaklı tarayıcılar mevcuttur.


Takiye.com’u twitter ve google haberler üzerinden abone olarak takip edebilirsiniz.

Teknoloji kategorimizdeki diğer tüm yazılarımıza buradan ulaşabilirsiniz.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Latest Posts

-REKLAM-

Bunları Kaçırmayın!